//
you're reading...
Uncategorized

Dĩa vô tuyến điện – Pathé Orient

Trong bài viết về đường Charner ở Saigon, tác giả chưa có chú thích về vài từ trong quảng cáo của hảng Pathé Orient.

Trích lại quảng cáo dĩa hát tiếng An Nam này như sau


Vui thú trong gia đình.
Cái vui thú trong-bóng nhứt, bền-bỉ nhứt, là cái vui thú trong gia-đình. Trong các sự giải-trí, giúp vui trong gia-đình thì không có vật gì bằng : Máy hát PATHÉ và dĩa hát PATHÉ.
Nghe nhạc hay thì có thể đổi tánh tình con người, và nhạc cũng giống một thứ tiếng nói riêng mà tinh thần, trí não chưa tỏ ra đặng.
Lúc trước, nghe máy hát, dĩa hát thì khó ưa thiệt, dọng thì rè rè, tiếng thì khan-khan, nghẹt-ngẹt, khi nào cũng giống dọng ông già khò-khè trong ông. Chớ như bây giờ nghề làm dĩa hát đã tinh xảo lắm. Dĩa chạy bằng kim sắc, lấy hơi điện-khí đã khá rồi, mà mới đây hàng Pathé lấy hơi bản Annam, lại dùng máy Vô-tuyến-điện mà lấy; thì hết sức tinh thần, hết sức êm ái, rỏ ràng. Hiện bây giờ dĩa hát kim-thời nhứt là dĩa hát Pathé vô-tuyến-điện, tròng đỏ có con gà.
Đàn-bà khôn thì làm gia-đình vui vẽ và nên sắm máy hát PATHÉ. Chồng khỏi đi chơi lảng phí, con cái tuy là chơi mà mở mang trí nảo.
Máy hát đủ thứ, dĩa hát vô-tuyến điện bán tại:
PATHÉ-ORIENT
10 Boulevard Charner – Saigon

“Dĩa vô tuyến điện” là gì ?. Electromagnetic disk ? wireless disk ?. Từ vô tuyến điện dùng trên báo Phụ Nữ Tân Văn năm 1929 có lẽ khác với từ mà chúng ta hiểu ngày nay (wireless). Electromagnetic ngày nay dịch là điện từ, nhưng có thể vào năm 1929 họ dùng từ vô tuyến điện là để chỉ kỷ thuật ghi âm bằng điện từ thay vì bằng kỷ thuật âm cơ khí (acoustic-mechanical).

Ngôn ngữ cách đây khoảng 80 chục năm nghe rất lạ tai 🙂

Từ “lấy hơi điện-khí” có nghĩa là thâu âm bằng electric hay electromagnetic technology, một sáng chế mới mà lúc trước là dùng kỷ thuật acoustic-mechanical thâu âm thanh vào hình hộp (cylinder). Các máy phát âm phonograph hay graphophone đầu thế kỷ 20 là ghi âm vào hộp ống và phát thanh lại từ hộp ống. Sau khi có kỷ thuật mới (ghi âm thanh thành tín hiệu điện, electrical signal) thì dĩa mới thay hộp ống

Từ “lấy hơi bản Annam” có nghĩa là ghi âm vào dĩa các tiếng nói, bài hát ngôn ngữ tiếng Annam. Như vậy đây có thể là các dĩa hát tiếng Việt cổ nhất, không biết ở đâu có còn các dĩa này không.

Từ dĩa vô tuyến điện là  dĩa ghi âm bằng điện từ (“electromagnetic”).

“tròng đỏ có con gà” thì là do nhản hiệu của các máy hát và dĩa của hảng Pathé Orient có hình con gà (le Coq) trong nền đỏ như sau

Advertisements

About hiepblog

Nhà nghiên cứu khoa học

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s